13 nov Apen zijn de nieuwe schapen

Vorig jaar had ik de eer om op één van de evenmenten van de EOI Academy, te spreken voor een groep bedrijfsleiders. Als eenvoudige onderwijsmens was dat een hele eer en een erg verrijkende ervaring om de bedrijfswereld geconfronteerd te zien met de onderwijsrealiteit.  Jef Staes, de man achter de EOI-academy en een een klinkende naam in de wereld van innovatie heeft een nieuw boek: Ik was een schaap. Het staat nog op mijn ‘te-lezen-lijstje’, maar gelukkig licht hij in een interview op YouTube  al een tipje van de sluier:

Toen ik zijn uitleg  hoorde had ik tegelijk een gevoel dat “dit is hét” en tegelijk ook “dit is hét helemaal niet”. Staes verwoordt immers mooi hoe de toekomst er uit ziet als innovatie-liefhebbers hun zin krijgen. Maar of de gemiddelde mens op een leven zit te wachten met minder grenzen en meer veranderingen is nog maar de vraag.

Nature of Nurture

De Amerikaanse president Woordrow T Wilson zei ooit “If you want to make enemies, try to change something” (ja ik moest dat opzoeken ).  Je kan een kip-of-ei-discussie voeren over die veranderingsangst. Zijn we door onze opvoeding bang voor verandering of is het een menselijk oerinstinct om houvast te zoeken? Maar ik ben bijna zeker van het tweede. Verandering maakt ons onzeker, op onze hoede, gestresseerd. Dat is bij alle dieren zo en een mens blijft  een zoogdier in maatpak als ‘t er op aan komt.

Ik begrijp het punt dat Staes wil maken: laat je niet binden door een diploma. Een keuze die je maakte als vijftienjarige mag je verdere levensloop niet hinderen. Probeer de grens van je diploma te doorbreken en kom uit je “comfort-zone” en je zal grote dingen bereiken. Maar ik denk dat we duidelijke grenzen nodig hebben om ze te kunnen doorbreken.

Nummi: wat er gebeurt als je niét innoveert

De uitleg van Staes deed me terugdenken aan een American Life podcast van maart 2010, die een diepe impact op me maakte. De podcast vertelt het verhaal van General Motors en hoe probeerden om hun bedrijf te redden dankzij technieken van Toyota. Het was de eerste keer dat ik hoorde over Kaizen  een bedrijfsfilosofie waarbij alle werknemers verbeteringen kunnen voorstellen. Als je de vanaf de veertiende minuut naar de podcast luistert, dan hoor je hoe een vastgeroeste, verloederde GM-fabriek dankzij de Japanse filosofie z’n productiviteit ongelooflijk verhoogde. Het bewijst dat luisteren naar werknemers de beste manier is om je werking naar een hoger niveau te tillen.

Wat je echter hoort vanaf de vierendertigste minuut is dat je zo’n filosofie niet zomaar kan kopiëren. Wie met een minimuminspanning een bedrijfscultuur denkt te kunnen veranderen komt van een koude kermis thuis. Als de mentaliteit van de werknemers niet mee is, dan zal verandering niet voor verbetering maar voor revolutie zorgen.

Innovatie vs. Evolutie

‘k Ben het dus eens met Jef Staes: luisteren naar de mensen, kleuren buiten de lijntjes, stappen buiten je comfortzone, … het zijn allemaal goede manieren om te evolueren. Evolueren, niét innoveren omdat die laatste term me té veel doet denken aan iets nieuws bedenken. Verbeteren op het mensenmaat, aan een tempo waarop mensen niet alle houvast kwijt raken dat is de uitdaging.